Adıyaman Filarmoni Orkestrası - Sultan Bestecilerimiz


Adıyaman Filarmoni Orkestrası

Sultan Bestecilerimiz


21.12.2014

19.Yüzyıl Türk Müziği’ne Kısa Bir Bakış ve ‘’Sultan Bestecilerimiz’’

Gönderen: Özgür Oğuz   Kategori: Özgür Oğuz Köşesi
 
 
19.Yüzyıl Türk Müziği’ne Kısa Bir Bakış ve ‘’Sultan Bestecilerimiz’’


Sultan 3.Selim,Sultan 2.Mahmud,Bayezid,Sultan Abdülmecid…(Sultan Abdülmecid’i batı müziği’ne verdiği ehemmiyet ile anabiliriz)

19.yy,hem doğu hemde batı dünyası için çok önemli bir zaman dilimidir.’’Klasik Çağ’’ kapanmış,yeni anlayış ve geleneklere göre yani sanat akımları gelişmiş,edebiyat,resim,müzik,heykel gibi güzel sanatların çeşitli kollarında bambaşka eserler ortaya konmaya başlanmıştır.Türk kültür hayatına 30-40 yıl gecikerek gelen bu akım en belirgin şekilde Türk müziğinde etkisini göstermiş,derin yankılar uyandırmış ve yüzyılın ortalarından itibaren musıki sanatımızda ‘’Romantik Edebiyat’’ doğmuştur.

Itri Efendi’den başlayarak,Yahya Nazım Çelebi ile devam eden şarkı formunun ilk örnekleri,Hacı Arif Bey ve Şevki Bey ile zirveye ulaşmıştır.Bunula birlikte 19.yy bestekarları zaman zaman yine divan edebiyatının ağır ve ağdalı bir dille yazılmış şiirlerini’de bestelemişlerdir.Böylece ‘’kar’’,’’murabba’’,’’ağır semai’’ gibi eski büyük form beste şekillerine yer vermişlerse de,daha önceki yıllara göre sayıları çok daha azdır.

3.Selim’in musıkişinaslığı,müziğe verdiği değer,bu sanatı ve sanatkarlarını korumuş olması Türk müziğinin ilerlemesini sağlamıştır.Ancak batı etkisi,Sultan 2.Mahmut’un saltanat yıllarında artmış,ünlü sanatkarlarımız bile az çok bu etkinin tesiri altında kalmışlardır.

Sultan Abdülmecid’in sarayda Batı müziğine fazlasıyla değer ve yer vermesi Enderun sanatkarlarını üzmüş,Dede Efendi gibi bir dehayı bile gücendirmiştir. Kendi kaderine terk edilen Türk müziği,halkın gönlünde yaşamaya başlamış, zenginlerin, sanatseverlerin ve devlet adamlarının koruması altında varlığını sürdürebilmiştir.

Geleneksel beste tekniği ve meşk sistemi unutulmaya yüz tuttuğu, bestekarlar eselerini nota ile besteledikleri için eserlerde akıcılığın kalmadığı görülmüştür.Sadece notaya bağlı kalmanın yetmediğini ve notanın herşey demek olmadığını ileri süren eski ustalar haklı çıkmakta,musıkimizde nüans işaretleri olmadığı için birçok icra özelliği unutulmaktaydı.’’Enderuni’’ ve ‘’Enderunlu’’ sıfatı ‘’Mızıkalı’’ sıfatı ile değiştirilmiş fakat, eski tarz müzik eğitimi ve öğretimi sürdürülmekteydi...

Dönemin değinilmesi gereken önemli olaylarından biri de Tanzimat Fermanı’nın ilanıdır.Bu dönemde 2.Mahmud yeniçeri ocağını kaldırmış,yerine’’Asakiri Mansure-i Muhammediye’’ adlı okulu açmıştır.

Osmanlı İmparatorluğu Tanzimat Fermanı’ndan önce 3.Selim’in batılılaşma hareketleri ile tanışmıştır.3.Selim’in müzisyen kimliği ve batılılaşma etkileri ve bu alandaki denemeleri sonucu Türk Müziğinde batılılaşma etkisi hissedilimiştir.

Türk, Arap, Acem kültürlerinin bir sentezi olan teksesli,makamsal ve öncelikle insan sesine dayana Türk müziği,Tanzimat’a kadar Osmanlılar tarafından ‘’musıki’’ olarak adlandırılmıştır.Tanzimat öncesi sadece ‘’Klasik’’ denilen okumuş çevrenin müziği olan ‘’Osmanlı şehir musıkisi’’ydi.Yerel nitelikteki halk müziği ile gayrimüslim cemaatlerin dini ve dindışı müzikleri birer ‘’çevre musıkisi’’ niteliğindeydi. 18.yy’ın sonlarında görülen batı etkisinin,imparatorluğun ‘’batılılaşma’’politikasına dönüşmesi sonucu sosyal ve ekonomik hayatla beraber;kültür ve sanat anlayışı da yeniliklerin etkisi altında kalmıştır. Klasik dönemin geleneksel yapısının tamamen dışına çıkılmasa da yeni bir bakış açısı yakalanmış, form ve makamlar geliştirilerek pek çok yeni eserler ortaya koyulmuştur.

Osmanlı hanedanının en ünlü bestekarı şair, neyzen, hattat ve tanburi 3.Selim’in sanat çevresi adeta bir yenilik sahnesine dönüşmüştür. Bu dönem, Klasik formdaki eserlerin yerlerini şarkı formundaki hafif eserlerin almasına zemin hazırlanmıştır.


~ Özgür Oğuz ~


 
 





Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
E-mail adresiniz:
Mesajın:

Toplam 17608 ziyaretçi (40704 klik) kişi buradaydı!

Özel Arama Motoru

 

Sayfamızı Beğenin

Hakkımızda

Adıyaman Filarmoni Orkestrası

Adıyaman Müzik Festivali Programı

Adıyaman Müzik Festivali

Adıyaman Filarmoni Orkestrası

Adıyaman Filarmoni Orkestrası

Adıyaman Filarmoni Orkestrası

DMCA Lisans

DMCA.com Protection Status

Alexa Rank

Yandex.Metrica TOPlist Creative Commons Lisansı
Adiyamanfilarmoni.tr.gg  Creative Commons Alıntı-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile Ufuk Köse tarafından lisanslanmıştır.
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=