Adıyaman Filarmoni Orkestrası - Sultan Bestecilerimiz 2


Adıyaman Filarmoni Orkestrası

Sultan Bestecilerimiz 2


28.12.2014

Sultan Bestecilerimiz - 2

Gönderen: Özgür Oğuz   Kategori: Özgür Oğuz Köşesi
 
 
Sultan Bestecilerimiz - 2


Sanılanın aksine Osmanlı sanatla yakından alakadardı,neredeyse her Osmanlı Padişahının bir sanat dalı ile ilgisi bulunur ve iyi derecede icrasını gerçekleştirirdi.

Son zamanlarda izlenilen filmlerden olsa gerek,Osmanlı Padişahlarının genelde harem ve eğlence hayatı olmuş ve hiç devlet adamlığının gereği ni yapmamış,herhangi bir sosyal faaliyetle ilgilenmemiş gibi bir algı yaşar olduk.Oysa bir bölümü şair,bir bölümü hattat,bir diğer önemli bölümü de bestekardır…Bir çoğu sanatın farklı alanlarına ilgi duymuş ve kendilerini bu alanlarda mükemmel derecede geliştirmişlerdi…

Mesela;

*1.Mehmet yay ve kiriş ustasıdır.

*1. Selim ve *1. Süleyman kuyumcudur ve yine* 2. Selim’in hacılara hac yolunda kullanmaları için hilal şeklinde asalar yapar, *3. Selim ise çok iyi bir müzisyendir ve hiç çocuğu olmaz. Harem de ney üflerken ele geçirilir, kendini elindeki neyle savunmaya çalışır fakat isyancılar tarafından kanı dökülerek öldürülür… ’’Pir Pür Cefa Hoş Dilberdir’’ adlı şiiri zevkle dinlenen bestelerinden biridir…

*3.Mehmed ve *1.Ahmed çok nefis kaşıklar ve okçuların kullandığı özel yüzükler yaparlarmış.

*4.Mehmed şairmiş ve marşlar yazarmış.

*2. Abdülhamid kakma ve süsleme sanatıyla ilgilenmiş.

*1.Mahmud’un ‘’Uşşak Peşrevi’’ çok tanınan bir bestedir.

*2.Mahmud,hat sanatçısı,şair ve bestekardır, Arapça yanında Farsçaya da hakimdir.

*5. Murad Osmanlı Devletinin piyanist olan ilk ve tek padişahıdır.

*Kanuni Sultan Süleyman’ın ‘’Tanrının has kulusun’’ ve ‘’Nur-i alemsin’’ adlı şiirleri bestelerindendir. Kanuni’nin Hürrem Sultan’a olan aşkı için ‘’Muhibbi’’ mahlasıyla yazdığı gazeli de ünlüdür. Bugünkü karşılığı o kadar etkileyici ki, kesinlikle yazmaya değer…

Celis-i halvetim, varım, habibim mah-ı tabanım Enisim, mahremim, varım, güzeller şahı sultanım

Hayatım hasılım, ömrüm, şarab-ı kevserim, adnim Baharım, behçetim, rüzum, nigarım verd-i handanım

Neşatım, işretim, bezmim, çerağım, neyyirim, şem’im Turuncu u nar u narencim, benim şem’-i şebistanım...

Bugünkü dille;

Benim birlikte olduğum, sevgili, parıldayan ayım, Can dostum, en yakınım, güzellerin şahı sultanım,

Hayatımın, yaşamımın sebebi Cenneti, Kevser şarabım, Baharım, sevincim, günlerimin anlamı, gönlüme nakşolmuş resim gibi sevgilim, benim gülen gülüm,

Sevinç kaynağım, içkimdeki lezzet, eğlenceli meclisim, nurlu parlak ışığım, meş’alem, Turuncum, narım, narencim, gecelerimin, visal odamın aydınlığı,

Nebatım, şekerim, hazinem, cihanda hiç örselenmemiş, el değmemiş sevgilim, Gönlümdeki Mısır’ın Sultanı, Hazret-i Yusuf’um, varlığımın anlamı,

*Sufi Şiirler yazan Sultan Beyazıd’ın ise ‘’Neva Peşrevi’’ çok ünlüdür.

*4. Murad’ın Hüseyni peşrevi çok bilinir.

*3. Ahmed’in ise ‘’Şemine Pervaneyim’’ isimli şiiri tanınan bestelerindendir.

MUSIKİŞİNAS SULTANLARIMIZ

**Sultan 2.Bayezid Han ( 1450-1512 ): Osmanlı Devletinin sekizinci padişahıdır . Şair , bilgin , hattat ve musikişinastır . Döneminde bir çok bilgin ve sanatkârı maaşa bağlamıştır. Şiirlerini ‘’Adni‘’ mahlası ile yazmıştır. Şiirlerinden 124 adedini kapsayan basılı bir Divânı vardır. Dokuz adet saz eseri olduğu bilinmektedir. Akıl hastalıklarının musiki ile tedavisi O’nun zamanında başlatılmıştır.

**Sultan 4.Murad Han( 1612-1640 ): Tarihlerde Revan ve Bağdat Fatihi olarak anılır. ‘’Murâdî‘’ mahlası ile şiirler yazar. ‘’Şah Murad‘’ mahlası ile de besteler yapan sanatkar bir padişahtır. Hüseyni Makamından altı ayrı peşrev besteleyebilmiş kudretli bir bestekar ve müzik bilginidir. Bu özelliği ile müzik tarihimizde tektir. Bilinen beste sayısı on bes tanedir. Damla hastalığından vefat etmiştir.

**Sultan I.Mahmud Han ( 1696 – 1754 ): 24 sene tahtta kalır. Yazdığı Türkçe ve Arapça şiirlerde annesinin ismi olan ‘’Sepkati‘’ mahlasını kullanır. Tarih, edebiyat, şiirle uğraşır. Çok iyi derece de keman çalmayı öğrenir. Aynı zamanda iyi bir tanburi ve iyi bir bestekardır. Bilinen sekiz peşrevi ve iki saz semaisi bulunmaktadır. Bir Cuma günü namazdan dönerken at sırtında 58 yaşında vefat eder.

**Sultan III.Selim Han ( 1761-1808 ): Türk Musikinde ekol olmuş dâhi bir bestakardır. Türk Musikimizin köşe köşetaşıdır . Günümüze altmıştan fazla bestesi ulaşmıştır. Kendisinin icad ettiği ondört makam bulunmaktadır. ‘’Suzidilara‘’ makamının yaratıcısıdır. Evcarâ, Nevâ –Buselik, Şevkefza gibi günümüzde de kullanılan makamlar onun tertibidir. Aynı zamanda usta bir tanburi ve neyzen olan Sultan III. Selim’in ‘’İlhami’’ mahlasını kullanarak yazdığı şiirlerden oluşan bir Divan’ı vardır. Bu şiirlerden 42 beyitlik olanı, Medine de Peygamber Mescidinin ön tarafındaki on iki sutüna yazılmıştır.

**Sultan II. Mahmud Han ( 1785-1839 ): Günümüze ulaşan 26 adet eseri ile müzik tarihimizde çok önemli bir yeri vardır. ‘’Adli‘’ mahlasını kullanarak şiirler yazan ve aynı zamanda büyük bir hattat olan, otuzuncu Osmanlı Padişahı, musikiyi III. Selim’den öğrenir. İyi bir hanende , tanburi ve neyzendir. ‘’Ebrulerinin zahımı nihandır ciğe-rimde‘’ diye başlayan güfteside kendisine ait olan Hicaz Divanı, bestekarlıktaki üstünlüğünü göstermeye yeterlidir

**Sultan Abdülaziz Han ( 1830 – 1876 ): Başlayan ihtilal sonrasında zorla tahttan indirilir ve şüpheli bir biçimde ölür. Oysa bu padişah Osmanlı Devleti’ni dünyada ikinci veya üçüncü duruma getirmeyi başarmıştır. Pehlivanlığa, koç ve horoz dövüştürmeye meraklı olarak tanıtılmak istense de, çok iyi müzik bilgisine sahip, çok iyi piyano ve çok iyi lavta çalan aynı zamanda neyzen olan çok ince ruhlu bir padişahtır. Günümüze kadar ulaşan Hicaz Hümayun Sirtosu ve güftesi de kendisine ait olan muhayyer makamında iki şarkısı bulunmaktadır. Yaptığı resmi dış gezilerde de, dış kaynaklarda sanâtkar bir devlet başkanı olarak nitelendirilmiştir. Öldüğünde 46 yaşındadır. ‘’Ey Nevbahar-ı Hüsn-ü An‘’ sevilen bestelerindendir

**Sultan IV. Mehmed Vahideddin Han (1861– 1926): Padişahlığın kaldırılması ve tenkitler nedeniyle yurt dışına çıkar, bir çok teklifi reddeder ve İtalya’da oturma kararı alır. Çok iyi bir ses icracısı, kanûnî ve bestekâr olarak Türk Musiki tarihinde önemli bir yere sahiptir. Nota koleksiyoncusuna meraklı ve çok iyi bir piyanisttir. Bestekâr olarak yetmişten fazla eseri vardır. II. Balkan Savaşı sonunda Edirne’nin alınması dolayısıyla bestelediği ve güftesi şair Nigâr Hanıma ait olan marşı çok ünlüdür . 1926 yılında San Remo’fa vefat eder. Cenazesi Türkiye’den istenmediği için Türkiye’ye getirilemez. Borçları nedeniyle tabutuna bile haciz konur. O dönemde Suriye devlet başkanı cenazeye sahip çıkar ve tabutu Suriye’ye getirtir. Murat Bardakçı’nın kaleme aldığı ‘’Şahbaba‘’ isimli kitapda Sultan Vahdettin’in ilginç hayat hikayesini okuyabilirsiniz.

Bu örnekler dışında Osmanlı Döneminde bizzat musiki ile ilgilenmiş, gerek bestekar gerekse icracı olarak şöhret kazanmış bir çok Osmanlı Sultanı ve Hanedan Mensubuna rastlamaktayız. O dönemlerde nota yazısının olmaması nedeniyle eserlerin bugüne ulaşması çok zor olmuştur. Bugün eseri bilinebilen en eski padişah Sultan II. Beyazıd Han’dır. Dokuz adet peşrevi ve saz semaisi bulunmaktadır. Bugün elimizde besteleri var olan padişahları şöyle sıralayabiliz:

Sultan II.Beyazıd Han ( 1450-1512 )
Sultan IV.Murad Han ( 1612 - 1640 )
Sultan I.Mahmud Han ( 1696 - 1754 )
Sultan III. Selim Han ( 1761 – 1808 )
Sultan II.Mahmud Han ( 1785 – 1839 )
Sultan Abdulaziz Han ( 1830 – 1876 )
Sultan VI. Mehmed Vahideddin Han ( 1861-1926 )

Bestekar olduğunu bildiğimiz hale eserleri günümüze ulaşamamış ve beste sahibi olmayan fakat musikişinas olan padişahlar da vardır:

II. Ahmed ( 1823-1861 )
II.Mustafa ( 1664-1703 )
I.Abdulhamıd ( 1725-1789 )
Abdulmecid ( 1823-1861 )
V.Murad ( 1840-1904 )
II.Abdulhamid ( 1842-1918 )
V.Mehmed Reşat ( 1844-1918 )…

Gelecek yılın ilk Pazar gününde tekrar görüşmek dileğimle...


~ Özgür Oğuz ~


 
 





Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
E-mail adresiniz:
Mesajın:

Toplam 18851 ziyaretçi (43539 klik) kişi buradaydı!

Özel Arama Motoru

 

Sayfamızı Beğenin

Hakkımızda

Adıyaman Filarmoni Orkestrası

Adıyaman Müzik Festivali Programı

Adıyaman Müzik Festivali

Adıyaman Filarmoni Orkestrası

Adıyaman Filarmoni Orkestrası

Adıyaman Filarmoni Orkestrası

DMCA Lisans

DMCA.com Protection Status

Alexa Rank

Yandex.Metrica TOPlist Creative Commons Lisansı
Adiyamanfilarmoni.tr.gg  Creative Commons Alıntı-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile Ufuk Köse tarafından lisanslanmıştır.
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=